Sądecki sztetl

Sądecki Sztetl

„Sądecki Sztetl” jest autorskim programem historycznym dr. Łukasza Połomskiego od 2014 roku realizowanym w ramach Fundacji Nomina Rosae. Program ten ma na celu przybliżenie sądeczanom oraz wszystkim zainteresowanym kultury, religii i historii Żydów oraz przedstawienie materialnego i duchowego wkładu ludności żydowskiej w rozwój Nowego Sącza. Sądecki sztetl to także historia i tradycje innych mniejszości narodowych zamieszkujących od wieków Ziemię Sądecką: Łemków, Romów i ludności wyznań protestanckich.

W ramach projektu realizowane są konferencje, warsztaty i spotkania, skierowane zarówno do młodzieży, jak i dorosłych. Poprzez edukację historyczną i wydarzenia związane z kulturą i religią żydowską, ich uczestnicy mogą razem z nami odkrywać bogactwo wieloetnicznej Sądecczyzny.

Program współtworzą: Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Nowym Sączu, Stowarzyszenie Profesjonalnego Samorządu, Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ, Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu i inni.

Odwiedź stronę Sądeckiego Sztetlu!

Dołącz do Sądeckiego Sztetlu na Facebooku!

Nasze Działania

Sądecki Sztetl organizuje spotkania, spotkania autorskie, wykłady, debaty, konferencje i pokazy filmów. Wszystko w celu propagowania wiedzy na temat historii i kultury wieloetnicznej Sądecczyzny.

W ramach Sądeckiego Sztetlu na Sądecczyźnie organizowane są uroczystości upamiętniające ważne wydarzenia w wielokulturowej historii regionu. Sztetl od lat inicjuje i wspiera również powstawanie trwałych upamiętnień, takich jak pomniki i tablice.

Przy okazji działań Sądeckiego Sztetla powstają produkcje filmowe, za pomocą których mamy nadzieję popularyzować nie tylko wiedzę na temat historii i kultury lokalnej społeczności żydowskiej, ale również prezentować szerszemu gronu nasze działania i projekty.

Śladami Ahaswerusa

„Śladami Ahaswerusa” (2015 – 2016, reż. Barbara Szewczyk) to film dokumentujący przebieg projektu „Sądecki Sztetl – Młodzi Ambasadorzy Tolerancji” realizowanego przez Fundację Nomina Rosae w 2015 i 2016 roku (…)

Sądecki Sztetl

Film „Sądecki Sztetl” (2014, reż Barbara Szewczyk) jest opowieścią o przedwojennym żydowskim Nowym Sączu. Przewodnikiem po tym tajemniczym mieście, które tragicznie zniknęło przez okrucieństwa II wojny światowej jest Łukasz Połomski – sądecki historyk, specjalista w temacie nowosądeckiej żydowskiej społeczności (…)

Poniżej również materiały filmowe na temat działań Sądeckiego Sztetla:

Nie znam śmierci swojej – rocznica likwidacji getta

„Nie znam śmierci swojej” – uroczystości rocznicowe zorganizowane w Nowym Sączu w 75. rocznicę likwidacji nowosądeckiego getta przez Fundację Nomina Rosae w ramach programu Sądecki Sztetl. Materiał zrealizowany przez RTK w Nowym Sączu

75 lat temu zginął przedwojenny Nowy Sącz

„75 lat temu zginął przedwojenny Nowy Sącz” to materiał zrealizowany przez RTK w Nowym Sączu podczas obchodów 75, rocznicy likwidacji getta w Nowym Sączu. Mówi Łukasz Połomski, dyrektor Sądeckiego Sztetlu

Poniżej przedstawiamy pozycje wydawnicze, które opublikowane zostały przez Fundację w związku z działaniami realizowanymi w ramach programu Sądecki Sztetl

„Skrwawiony puch”

Markus Lustig

Książka „Skrwawiony puch” Markusa Lustiga, którą wydaliśmy po polsku w 2016 roku (po raz pierwszy wydana po hebrajsku w 2012 roku w Izraelu) to niezwykła historia życia jednego z ostatnich ocalałych z zagłady Żydów z Nowego Sącza opowiedziana po wielu latach przez niego samego.

„Pamiętając dla przyszłości”

praca zbiorowa

„Pamiętając dla Przyszłości. Historia Żydów na Sądecczyźnie; konteksty – nawiązania – refleksje” to książka wydana (w 2016 roku) w ramach projektu „Sądecki Sztetl – Młodzi Ambasadorzy Tolerancji” prowadzonego przez Fundację w latach 2015 i 2016.

(szczegóły dotyczace projektu w zakładce Edukacja/Młodzi Ambasadorzy Tolerancji)

W ramach swoich działań Sądecki Sztetl prowadzi również akcje mające na celu wsparcie potrzebujących w regionie. M.in. coroczne zbiórki pod hasłem „Sztetlowy Mikołajek” oraz akcja „Chaimowa Cedaka” nawiązująca do działalności charytatywnej sądeckiego cadyka Chaima Halberstama.

„Sądecki Sztetl – Młodzi Ambasadorzy Tolerancji” to projekt realizowany przez Fundację w 2015 i 2016 roku w ramach programu „Obywatele dla Demokracji” działającego w oparciu o Fundusze EOG (tzw. „granty norweskie”) W jego ramach ponad 20-osobowa grupa młodych ludzi z Sądecczyzny  przeszła kurs przygotowujący ich do roli Ambasadorów Tolerancji Sądeckiego Sztetlu, propagujących w swoim środowisku wiedzę o wielokulturowej historii regionu oraz idee tolerancji i walki z nienawiścią.

Więcej szczegółów na temat projektu w zakładce Edukacja/Młodzi Ambasadorzy Tolerancji. Poniżej niewielka galeria zdjęć i materiałów informacyjnych projektu:

W 2014 roku w ramach „Sądeckiego Sztetlu” zaprosiliśmy na 5 „Spotkań z żydowskimi świętami”, podczas których wspólnie poznawaliśmy tradycje związane z rocznym cyklem świąt żydowskich poprzez wykłady, warsztaty, spektakle, działania artystyczne i dyskusje. Starając się również otwierać na dialog wspólnie z zaproszonymi nowosądeckimi duchownymi różnych denominacji chrześcijańskich, którzy dyskutowali o znaczeniu tradycji żydowskiej dla chrześcijan.

W 2015 roku w ramach „Sądeckiego Sztetlu” zaprosiliśmy na 3 spotkania z cyklu „Tętno Życia”, podczas których zagłebiliśmy się w tradycje i zwyczaje, które w żydowskiej kulturze związane są z cyklem życia każdego człowieka od narodzin przez ślub po pogrzeb. Spotkania ubogacane były nie tylko prelekcjami, ale również wydarzeniami artystycznymi – spektaklami czy pokazami filmów. Spotykaliśmy się w MCK SOKÓŁ, w Bożnicy Bajs Nusn oraz w Domu Historii.